15-07-2019 10:25

Schoolportret de Borgstee

In een schoolportret belichten we acht keer per jaar ontwikkelingen in onze scholen die we graag delen met alle collega’s binnen Noordkwartier. Voorbeelden om te inspireren. 

In dit eerste portret komt De Borgstee aan het woord over professionalisering. Met het programma NoordKRACHT slaagden team en directie erin de professionaliteit te verhogen en de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. Concrete doelen stellen, consequent zijn in gezamenlijk lesontwerp en lesbezoeken en ruimte voor de stem van de leerling zijn belangrijke succesfactoren. Lees hier het portret.

CBS De Borgstee – professionalisering 

‘Echt samen ons onderwijs vormgeven’

Net als alle scholen van Noordkwartier, werkt De Borgstee met NoordKRACHT. Het werkt geweldig, zeggen directeur Herman Mulder en leerkracht en NoordKRACHT-aanjager Erik Tammeling. ‘Met NoordKRACHT hebben we een enorme verbeterslag kunnen maken.’ 

Jaarplan koppelen aan leerlingendoelen

‘De kern is dat we de instrumenten van NoordKRACHT (bordsessie, gezamenlijk lesontwerp, lesbezoek en feedback en de stem van de leerling) heel consequent toepassen’, zegt Erik Tammeling. ‘De doelen in het jaarplan vormen het uitgangspunt, de basis om ons onderwijs te verbeteren. Die ‘grote’ doelen vertalen we naar concrete leerdoelen op leerlingenniveau en formuleren we als ‘ik-doel’.’

Een voorbeeld is het jaarplandoel dat leerlingen leren samenwerken. Erik: ‘Tijdens een bordsessie vragen we ons af wat er nodig is om onze leerlingen te leren samenwerken, hoe we ze dat kunnen leren. Daar maken we dan doelen van. Op het bord staat onder meer het doel ‘ik beheers een coöperatieve werkvorm’ gevolgd door acties als ‘oefenen met de 2-tal coach’ en ‘oefenen met een zelf gekozen werkvorm’. Zo concreet worden alle doelen uit het jaarplan vertaald naar het niveau van de leerling. De leerkrachten gaan vervolgens met de doelen aan de slag in de klas. Op het bord in de klas hanteren we dezelfde systematiek: doelen, acties, successen, enzovoort.’

Aan de doelen in het jaarplan zijn werkgroepen gekoppeld. Zo is er een werkgroep Samenwerken die voor dat onderdeel uit het jaarplan de doelen uitwerkt en ook inventariseert welk materiaal en welke methodes geschikt zijn. Per week wordt tijdens de bordsessie gecheckt wat er in welke groep is gerealiseerd. Doelen die gehaald zijn worden afgevinkt. Het grote doel Samenwerken blijft het hele jaar staan, de acties veranderen elke drie weken.

Stem van de leerling

Binnen NoordKRACHT is ook ruimte voor de stem van de leerling. Naast de doelen die voortvloeien uit het jaarplan, staan er op de borden in de klassen doelen die de kinderen zelf formuleren. In groep 7 van Erik Tammeling wilden de kinderen iets maken voor een klasgenoot die tijdens de Koningsspelen zijn been had gebroken. Daar is een doel van gemaakt: ‘We gaan iets moois maken voor…’. Bij de actie staat wat ze gaan maken. Ook wilden zijn leerlingen graag zelf hun werk indelen. Ook daar is na overleg in de klas een doel van gemaakt: ‘Ik krijg tijd voor eigen werk in de week’. De actie luidt: ‘Ik mag 1 uur per week zelf bepalen wat ik ga doen (je kiest uit de lijst op de taakbrief)’. ‘Dat loopt heel goed’, zegt Erik. ‘De leerlingen laten zien dat ze deze verantwoordelijkheid aankunnen, ik kan steeds meer loslaten. Mijn leerlingen helpen elkaar meer en meer, nemen bijvoorbeeld dictees af en kijken deze na.’ 

Loslaten

Dat loslaten hoort bij NoordKRACHT, zegt Herman Mulder. Zijn werk is veranderd sinds de aanpak volledig is geïmplementeerd. ‘Ik heb in de 42 jaar dat ik in het onderwijs zit nog nooit meegemaakt dat ik het stuur uit handen kan geven. Iedereen weet wat hem of haar te doen staat, de instrumenten bieden houvast. Collega’s nemen zelf het initiatief en maken eigen keuzes om hun onderwijs en hun eigen professionaliteit te verbeteren. Ik hoef veel minder aan te sturen dan vroeger. Dat is echt uniek.’ Om te kunnen loslaten zijn het gezamenlijke lesontwerp en de lesbezoeken cruciaal. Alle leerkrachten leggen minimaal 15 lesbezoeken per jaar af en bereiden hun lessen samen voor. ‘Dit is niet vrijblijvend, we houden ons hier strikt aan omdat het de kern is van onze professionalisering. Alleen dan kunnen we elke dag samen een beetje beter worden.’

De lesbezoeken kunnen gekoppeld zijn aan de geformuleerde doelen. Een leerkracht die moeite heeft met de coöperatieve werkvormen, kan op bezoek gaan bij een collega waar dat juist lekker loopt. Een leerkracht kan ook vragen of een collega even komt meekijken in de klas. Omdat iets lastig is of juist heel goed gaat en hij of zij dat wil delen. 

Plezier 

Misschien wel het mooiste van NoordKRACHT vindt Herman Mulder dat hij elke dag ziet dat zijn teamgenoten met veel plezier aan het werk zijn. ‘Er is veel meer betrokkenheid, leerkrachten voelen zich eigenaar van hun eigen professionalisering en van de kwaliteit van het onderwijs dat zij geven. Dat stralen ze uit en dat zie ik niet alleen. Ook leerlingen en ouders merken dat. In een onderzoek onder alle scholen van Noordkwartier gaven onze teamleden aan een gezonde werkdruk te ervaren. Daar zijn we trots op.’ Erik: ‘Doordat we samenwerken en echt met elkaar ons onderwijs vormgeven, staan we samen voor die kwaliteit. We kijken bij elkaar en vragen makkelijk om hulp. Je hoeft het niet allemaal alleen uit te zoeken. Dat maakt lesgeven veel leuker!’

En aangezien successen gevierd worden binnen NoordKRACHT willen beide heren graag vermelden dat zowel de inspectie als de Raad van Toezicht onder de indruk waren van de professionele cultuur op de Borgstee en van de manier waarop er systematisch gewerkt wordt aan onderwijsverbetering. Een mooie opsteker!